Zwartboek 'De Drugsboot'

Hoofdrolspelers
Het zwartboek 'De Drugsboot' kent een drietal hoofdrolspelers: voormalig wethouder Hein Bloemen, wethouder Rob Gast (CDA) en wethouder Jantien Vlam (PvdA):

Historie
Omstreeks 2000 nam de overlast van verslaafden dusdanige vormen aan, dat de verantwoordelijke wethouder Hein Bloemen meende maatregelen te moeten treffen. Hierbij passeerden diverse ideeën de revue. Eén van de serieus besproken opties was de opvangboerderij ten noorden van de stad. De opvangplaats zou een open facilliteit worden voor dag- en nachtopvang van verslaafden.

Onmiddellijk reageerden bewoners van de stad die de looproute van de verslaafden langs hun huis zagen komen. Immers, het jachtgebied van de verslaafden is in het centrum van de stad. Onderkend door de politiek dacht men nog even om de verslaafden met een busje heen en weer te brengen. Dit stuitte echter op problemen daar men de verslaafden bracht naar een plaats wetende wat ze daar zouden doen... Dit bleek niet uitvoerbaar.

2,5 miljoen euro, onverantwoord veel geld...
Nadat onder groot protest van binnenstadbewoners en organisaties op drie eerder gekozen lokaties in het centrum afvielen besloot de Arnhemse gemeenteraad in oktober 2002 om een dag- annex nachtopvang te creëren voor de meest overlastgevende drugsverslaafden. De opvang zou overdag plaats moeten bieden aan 60 á 70 verslaafden en 30 tot 40 zouden er ook moeten overnachten. De kosten werden geraamd op 2,5 miljoen euro. Het college van B&W en de politiek vonden dat onverantwoord veel geld, met name omdat geen garanties gegeven konden worden voor een afname van de criminaliteit, resultaten dus.

Kostenuitloop
In april 2003 wordt gemeld dat de kosten op 4,5 tot 5 miljoen euro worden begroot, in november van dat jaar liep dat op tot bijna 7 miljoen euro. Men kon en wilde niet meer terug. 8 mei 2004, slechts enkele weken voor de opening, zonk de boot door een reeks menselijke fouten. Direct na het zinken werd de boot bezocht door wethouder Vlam en Burgermeester Krikke. Vlam, die haar tranen niet kon verbergen sprak over 'haar kindje'. Het toegestoomde publiek zong uit volle borst 'Zeven miljoen olé olé'! De bergingskosten, 2 miljoen euro, zijn voor rekening van de gemeente Arnhem. De totale kosten, exclusief exploitatie, belopen inmiddels ruim 9 miljoen euro, geheel voor rekening van de gemeente. Dit staat los van de jaarlijkse exploitatiekosten. Nadat de boot gezonken was, kreeg deze landelijke media aandacht. Dit leidde in de rest van het land tot nogal schampere opmerkingen omtrent de door de gemeente geïnvesteerde gemeenschapsgelden.

Gevolgen
De boot, gedoopt De Boei, ligt aan de Rijnkade, tegenover de voormalige zuivelfabriek Coberco. Het terrein van de Coberco, nu nog bevolkt door kunstenaars, wordt in de nabije toekomst gebruikt voor nieuwbouw. Tot die tijd mag de boot op die plaats blijven liggen. Daarna moet hij verplaatst worden. Vermoedelijk zal dit de Nieuwe Haven bij industrieterrein Het Broek worden. Inmiddels is wel degelijk overlast van verslaafden en tippelen gebleken en van de politie wordt inzet verwacht om in de omgeving aanwezig te zijn en op te treden.

Kleurstelling
De drugsboot is zwart/wit geschilderd in de vorm van "Dazzle painting". Deze vorm van beschildering stamt uit de Eerste Wereldoorlog en de Duitsers bedienden zich ervan om de Britse marine te begoochelen met de beschildering van hun oorlogsbodems. Je kunt daardoor niet zien wat de vorm van het schip is, welke kant het op vaart en met welke snelheid.

Wat heeft deze boot te bieden
Dag- en nachtopvang voor verslaafden. En zijn 35 bedden aanwezig. Voor wat betreft de dagopvang is er plaats voor 70 mensen. De bedden zijn ver uit elkaar geplaatst. De gangen zijn verbreed beiden om agressie te voorkomen. Alles is vastgeschroefd om te voorkomen dat het gestolen wordt. Verwarmingselementen zijn extra verankerd voor het geval één van de klanten 'flipt' en het van de muur rukt. Er is een restaurant waar men een maaltijd kan nuttigen. Er is een algemene ruimte waar men zich kan vermaken met allerlei spelletjes. Er is een keuken waar men kookles krijgt en een naaiatelier waar men de naaimachine kan bedienen. Er is natuurlijk ook een wasgelegenheid voor de kleding en een fitnessruimte. Voorts is er natuurlijk een 'spuitruimte' waar men ongestoord van de drugs kan 'genieten'.

Men wordt begeleid door verslavingsbureau de Grift en maatschappelijke werkers om hun zaken te regelen, alsmede de kok om elke dag een voedzame maaltijd te bereiden. Er is bewaking om de binnenkomst te reguleren en de ingang is voorzien van twee ruime overdekte loopbruggen die op hetzelfde punt uitkomen. Men kan dus kiezen welke loopbrug men vandaag weer neemt. De oude drugssoos is verdwenen en de methadonverstrekking vindt nu ook op de boot plaats. De 'Blauwe Camping' aan de Westervoortsedijk, een gedoogplaats, is geruimd.

Belangrijk om te vermelden is dat het in 2001 uitgesproken beleid is gewijzigd, de meest overlastgevende verslaafden krijgen namelijk geen toegang tot de boot. Zij blijven dus overlast geven in het centrum en omliggende wijken. Vertrouwd wordt op politie en justitie om daarmee aan de slag te gaan.

Wat krijgt de bevolking terug
Natuurlijk verwacht de bevolking wat terug voor deze mega-investering, nl. afname van de overlast, minder drugshandel, minder diefstallen en berovingen. Niets is minder waar. De meest overlastgevenden lopen nog steeds buiten en de overlast in de binnenstad is er nauwelijks minder om geworden. Schreeuwen, slapen in portieken, kotsen op straat, bedelen, tippelen, stelen en roven gaan gewoon onverminderd door. Er is wel een afname aan diefstallen, maar deze hebben te maken met de door de minister van justitie uitgevaardigde maatregel ISD (Internering Stelselmatige Daders) en niet met de opening van de drugsboot. De politiek verantwoordelijken labelen het succes van deze maatregel echter maar al te graag aan de boot, om de enorme investering naar de bevolking goed te praten.

De boot staat in de volksmond inmiddels bekend onder de naam 'The Speedboat' of 'De Junkenboot'.

Drie wethouders heeft deze kwestie van verslaafdenopvang inmiddels versleten: eerst Hein Bloemen, daarna Rob Gast, nu Jantien Vlam.  

Commentaar van Gladio De drugsboot is vele malen duurder gebleken dan de 2,5 miljoen die eens 'onverantwoord veel' werd gevonden. Aanschaf, verbouwing en berging van de boot kostte de Arnhemse gemeenschap ruim 9 miljoen euro. De gemeente bedient hier voor heel erg veel geld een relatief kleine groep mensen die vrijwel niet meer te helpen is, terwijl voor de nieuwkomende junkies, bijvoorbeeld de van huis weggelopen kinderen, nauwelijks ruimte en aandacht is. Men moet eerst verslaafd raken, dan gaan we pas investeren. Het lijkt erop dat de gemeente zich laat leiden door mensen die, inkomensafhankelijk van deze problematiek, hun eigen existentierecht onderhouden. Met name wethouder Vlam is ons inziens geheel doorgeschoten in het promoten van 'haar kindje'. De Gelderlander: De tranen springen haar in de ogen als ze de drugsboot schuin in het water ziet liggen. "Ik heb een potje zitten janken, ja", zegt ze later. "Dat moet kunnen, vind ik. Die boot, dat is voor mij emotie." De afrekening vindt u jaarlijks in het voorjaar terug in de gemeentelijke enveloppe onder "Onroerende Zaaks Belasting".

Dossier Drugsboot:

05-01-04	Drugsopvang die met ’2,5 miljoen’ te duur was, kost nu 6,7 miljoen (Gelderlander)
02-02-04	Hier aan het water komen ze tot rust (Gelderlander)
08-05-04	Drugsboot Arnhem zinkt naar bodem van de Rijn (Gelderlander)
10-05-04	Wethouder van de melaatsen in tranen (Gelderlander)
14-12-04	Drugsboot Arnhem (Binnenvaartkrant)
28-12-04	'Blauwe dorp lijkt nu op de blauwe camping' (Gelderlander)
21-05-05	Beperkte afname drugsoverlast (Gelderlander)